Stwierdzenie
nieważności małżeństwa c.d.

2. Wady zgody małżeńskiej:

Niezdolność konsensualna do zawarcia małżeństwa – zaburzenia psychiczne są wspólną cechą trzech postaci niezdolności konsensualnej:

Brak wystarczającego używania rozumu – najbardziej skrajna forma niezdolności konsensualnej.
Poważny brak rozeznania oceniającego – brak rozeznania oceniającego, co do istotnych praw i obowiązków małżeńskich wzajemnie przyjmowanych i przekazywanych.
Niezdolność do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich – osoba dotknięta zaburzeniami natury psychicznej nie jest w stanie podjąć, a co za tym idzie wypełnić istotnych obowiązków małżeńskich.

Brak wiedzy koniecznej o małżeństwie – występuje w sytuacji, gdy narzeczeni nie posiadają minimalnej wiedzy na temat małżeństwa.
Błąd co do osoby – chodzi o sytuację, w której występuje błąd co do fizycznej tożsamości osoby.
Błąd co do przymiotu osoby – to błąd co do przymiotu osoby, który był bezpośrednio i zasadniczo zamierzony.
Błąd co do przymiotu osoby spowodowany podstępem – zachodzi w sytuacji, gdy jeden z narzeczonych (lub osoba trzecia) działając podstępnie w celu zawarcia małżeństwa, wprowadza drugiego narzeczonego w błąd co do istotnego swego przymiotu, który może poważnie zakłócić wspólnotę małżeńską.
Błąd co do jedności, nierozerwalności lub godności sakramentalnej małżeństwa – zachodzi w sytuacji, gdy jedna ze stron pragnie małżeństwa niewyłącznego, rozwiązywalnego lub niesakramentalnego.
Symulacja zgody małżeńskiej – występuje w sytuacji, gdy chociaż jeden z narzeczonych świadomie podejmuje decyzję o zawarciu małżeństwa pozornego jedynie dla osiągnięcia określonego celu.
Zgoda warunkowa – zawarcie małżeństwa pod warunkiem dotyczącym przyszłości jest bezwzględnie nieważne.
Przymus i bojaźń – nieważne jest małżeństwo zawarte pod przymusem lub pod wpływem ciężkiej bojaźni z zewnątrz, choćby nieumyślnie wywołanej, od której, ażeby się uwolnić, zmuszony jest ktoś wybrać małżeństwo.

3. Braki przy zachowaniu formy kanonicznej (zwyczajnej lub nadzwyczajnej) zawarcia małżeństwa:

Wyrażenie zgody małżeńskiej nie nastąpiło w sposób jednoczesny.
Świadkowie zwykli byli nieobecni.
Nieobecność świadka urzędowego, tzw. kwalifikowanego (ordynariusza miejsca, proboszcza, kapłana lub diakona delegowanego) lub jego wadliwe umocowanie.
Zawarcie małżeństwa mieszanego bez zachowania przypisanej dyspensy i formy.
Zawarcie małżeństwa we wspólnocie niekatolickiej bez wymaganych prawem pozwoleń (u prawosławnych zachowanie formy jest konieczne do godziwości, a nie do ważności).
Zawarcie małżeństwa przez pełnomocnika, który działał bez ważnego pełnomocnictwa.